İnşaat projelerinde teklif verirken dikkat edilecek hususlar

İnşaat projelerinde teklif verirken dikkat edilecek hususlar

1. Müşterinin maddi imkanları (kredisi, finans gücü vb), piyasa imajı, daha önce yaptırmış olduğu işlerde problemlerle karşılaşılıp karşılaşılmadığı araştırılmalıdır.2. İşin ödeneğinin ne kadarlık kısmının ayrıldığı öğrenilmelidir.

3. İşin daha önce ihale edilip edilmediği, edilmiş ise iptal nedeni öğrenilmelidir.

4. Hangi firmaların bu işe ilgi duyduğu, ya da katıldığı öğrenilmelidir.

5. İşin teşvik ve diğer mevzuatlar yönünden avantajları araştırılmalıdır.

6. İş yurt dışında ise, ülkenin ekonomik ve siyasi durumu araştırılmalı, yurt içinde ise ekonomik ve siyasi beklentiler dikkate alınmalıdır.

7. İşin alınış amacı ve kazanç öngörüleri belirlenmelidir (sadece kar, referans, prestij, ekipman ve/veya kadro değerlendirme vb.).

İKLİM, ZEMİN VE ÇEVRE KOŞULLARININ ETÜD EDİLMESİ

8. Teklif öncesi iş yeri (yapı mahali) görülüp incelenmelidir. Bu incelemede;

– iş yerinin imar, ruhsat alma durumu

– iş yerine ulaşım (yollar ve kapasiteleri)

– bölgenin güvenlik koşulları

– yöre halkının projenin yapımına yaklaşımı

– yerel taşaron ve imalatçıların projeye yaklaşımı

– işin çevreye rahatsızlık verme ihtimali,

– işverenin mesai saatleri sonrasında çalışmaya izin verip vermeyeceği

– iş yeri şehir içinde ve trafiğin yoğun olduğu bir yerde ise ağır taşıtların trafikteki izin süreleri

– malzeme temin ve şantiyeden çıkacak nakliyelere ilişkin olası problemler

– topografik durumdan kaynaklanacak güçlükler

– elektrik, su, vb. temini.

etüd edilmelidir.

9. Yapilacak inşaatın bulunduğu bölgede hangi hava ve iklim koşularının mevcut olduğu öğrenilmelidir.

10. Yılın ne kadarlık süresinde hava koşullarının çalışmaya müsade etmeyeceği yaklaşık olarak hesap edilip teklif çalışmaları esnasında bu süreler dikkate alınmalıdır.

11. Olumsuz iklim koşullarının sadece yapılacak imalata değil malzeme ve ekipman sevkiyatına da etki edeceği göz önünde tutulmalıdır.

12. İklim koşulları, imalat sürecine olan etkisi dışında, doğurabileceği ilave maliyetler (betonun donmasına karşı kullanılacak katkılar, şantiye içi yollar için alınacak önlemler, ısınma maliyetlerindeki artışlar) açısından da değerlendirilmelidir.

13. Yapılacak inşaatın bulunduğu bölgenin jeolojik faktörleri konusunda araştırma yapılmalıdır.

14. Zemin etüdü yapılmalı, zemin şartlarındaki olumsuzlukların yaratabileceği olası ek maliyetler tetkik edilmelidir.

15. İşin metrajlarının çıkarılabilmesi için gerekli tüm proje ve detaylar temin edilmeli, işin teknik şartnamesi titizlikle incelenmelidir.

16. Projelerde ve imalat bünyesine girecek malzeme ve ekipmanlarda, hangi yerel standart ve uygulamaların kullanıldığı öğrenilmelidir.

17. İş götürü bedelli ise, götürü bedel hesabına baz teşkil eden sözleşme metrajı, mümkünse tüm iş analizleri bazında detaylı olarak çıkartılmalıdır.

MALZEME TEMİNİ

18. Teklif bedeli tespitinde, malzeme spesifikasyonları, marka, standart, ihzarat alma durumu gibi malzeme konusundaki sözleşmesel sınırlama / esneklikler dikkate alınmalıdır.

19. Yerel olarak temin edilebilecek malzemeler ve imalat için uygunlukları araştırılmalıdır.

20. Yerel satın alma veya ithal etme maliyetleri bulunmalı ve mukayese edilmelidir. Bazı projelerde yerel satın almada vergi olup, proje gümrük muafiyetine sahip olabilir.

21. Gerekli malzeme miktar ve tutarları fire ve zaiyat oranları dikkate alınarak hesaplanmalıdır.

KULLANILACAK EKİPMANLAR

22. Ekipmanın hangi koşullarda, nasıl temin edilebileceği araştırılmalıdır.

23. Yerel ekipman fiyatları öğrenilmelidir. Başka bölgelerden ekipman getirilmesi gerekiyorsa nakliye ve gümrük masrafları göz önünde tutulmalıdır.

24. Ekipmanın temin edilme yerine göre ekipman maliyeti yanında, nakliye, gümrük ve kur değişimleri gibi faktörlerde göz önünde bulundurularak toplam maliyet hesaplanmalıdır.

25. Uzun nakliye süreleri ve yüksek nakliye maliyeti nedeni ile yedek parça ihtiyaçları da dikkate alınmalıdır.

İŞÇİLİK

26. İnşaatın yapılacağı bölgedeki işçilik bedelleri öğrenilmeli, özellikle yurt dışı işlerinde tecrübeli işçi bulma imkanları da araştırılmalıdır.

27. Yerel işçi verimliliği öğrenilmelidir.

28. Taşaronlara yaptırılacak işlerin bedelleri hakkında farklı taşaronlardan fiyat alarak araştırma yapılmalıdır.

29. İş programına gore işçiliğin en fazla olduğu dönemdeki iş gücü gereksinimi hesaplanmalıdır. Bu iş gücünün barınma ve konaklama ihtiyaçlarının karşılanması gerekliliği ve karşılanacak hizmetlerin neler olması gerektiği araştırılmalıdır.

İNŞAAT EKİPMANLARI

30. İşin gerektireceği ekipmanların miktar ve niteliği belirlenmeli, ayrıca işin yapılacağı yerdeki ekipman temin ve kiralama imkan ve maliyetleri araştırılmalıdır.

31. Dışardan ekipman getirilmesine ihtiyaç duyulup duyulmadığı belirlenmeli, gümrük yükümlülükleri araştırılmalıdır.

32. İş bitiminde ekipmanların nasıl değerlendirileceği ve bu konuda kısıtlamalar olup olmayacağı araştırılmalıdır.

PROJE YÖNETİM KADROLARI

33. Hangi kadroların yerel veya firmanın kendi kadroları ile doldurulacağı kararlaştırılmalıdır.

34. Çalışanlar için nasıl bir yaşam ve çalışma koşulu sağlanacağı, ( konteyner, kamp, ev, vb ) ve maliyetleri belirlenmelidir.

İŞİN PROGRAMLANMASINA YÖNELİK ÇALIŞMALAR

35. Mobilizasyonun ne kadar süreceği hesaplanmalıdır.

36. Ekipman nakliye sürelerinin programa olan etkileri hesaplanmalıdır.

37. Hazırlanacak programda iklim koşulları dikkate alınmalıdır.

38. Yerel işçilik veriminin, çalışma saatlerine ilişkin yükümlülüklerin, kültürün, inanç ve inanışların, iş gücü eğitim seviyesinin programı ne şekilde etkileyebileceği araştırılmalıdır.

MALZEME VE EKİPMAN NAKLİYESİ

39. İşin yapılacağı bölgeye göre nakliye bedelleri öğrenilmelidir.

40. Nakliye bedelleri araştırılırken mesafe miktarı ile birlikte, bölgenin topografyasından ve iklim koşullarından kaynaklanacak ulaşım zorlukları, bölgedeki güvenlik sorunları, gümrükten kaynaklanabilecek problemler de dikkate alınmalıdır.

41. Gümrük çıkış izinleri için gereken ücretler öğrenilmelidir.

42. Nakliye sigorta bedelleri öğrenilmelidir.

ÖDEMELER

43. Ne kadarlık bir ön nakit harcamasına ihtiyaç olacağı belirlenmelidir.

44. Eğer ödemeler resmi makamlarca yapılacaksa, hakedişlerin onayı ve tahsilatı için ne gibi aşamalardan geçileceği ve bunun ne kadar süre alacağı araştırılmalıdır.

45. İdarenin kredi ile finanse ettiği işlerde idarenin KDV ödemesini nasıl finanse edeceği öğrenilmelidir.

46. Ödemelerin yapılacağı para birimi öğrenilmeli, kur dalgalanma veya kurları etkileyebilecek yerel politikalarına ilişkin riskler araştırılmalıdır.

YEREL VERGİLER

47. Yurt dışındaki işlerde ülkenin vergi, iş ve çalışma yasaları ile ilgili bilgiler öğrenilmelidir.

48. Çalışılan ülkede, projeye uygulanacak vergiler (emlak, satış, kdv vb.) araştırılmalıdır.

PROJE FİNANSI

49. Proje finansının belli ülkelerden, belli oran veya tutarlarda satın alma gerektirip gerektirmeyeceği öğrenilmelidir.

KAYNAKLAR

50. Projenin başarılı ve sorunsuz bir şekilde ilerlemesi için şirketin tanıtımı ve bilgi almak amacı ile iş yapılacak ülkenin resmi ticaret departmanları ve yerel otoriteler ile irtibat kurulmalıdır.

51. Müşteri, yükümlülüklerini yerine getirmez, projeyi iptal eder, ödemeleri yapmaz veya yerel taşeronlar ile sorunlar yaşanırsa, ne gibi yasal kaynaklardan yararlanılabileceği araştırılmalıdır.

52. Yerel muhasebe, vergi, ve ticari konularda danışmanlık firması, muhasebe firması gibi kişi veya kuruluşlardan destek alınması düşünülmelidir.

Elektrik iç tesisat uygulamalarında dikkat edilecekler

Elektrik iç tesisat uygulamalarında dikkat edilecekler

1. Tesisatın, sıva altı veya sıva üstü geçeceği bağımsız bölümler projesinden belirlenmelidir.
2. Sıva altı tesisatta polietilen yanmaz spiral borular kullanılmalıdır.
3. Borular döşemede şap altından, duvarlarda alçı-panel arkasından, asma tavan olan yerlerde asma tavan içinden, asma tavan olmayan yerlerde asmolen içinden geçirilmelidir.
4. Borular serbest bırakılmamalı, kroşe, kablo bağı veya benzeri malzemelerle sabit hale getirilmelidir.
5. Şap altında boruların en fazla üç tanesi yanyana döşenmeli, daha fazla borunun yanyana döşenmesi halinde, aralarında 4 cm mesafe bulunan üçlü gruplar teşkil edilmelidir.
6. Döşeme ve duvarlarda her türlü delme işi, matkapla yapılmalı, keski kullanılmamalıdır.
7. Asmolen döşeme ve tuğla duvarlardaki kanallar itina ile açılmalı, gereğinden daha geniş ve derin kanallar açılıp asmolen tuğlalara zarar verilmemelidir.
8. Alçı paneller üzerine monte edilecek kasa ve armatür yerleri ölçü şablonlarına uygun şekilde titizlikle açılmalıdır.
9. Boruların ferşinden sonra boru içinden paslanmaz galvanizli telden kılavuz çekilmelidir.
10. İletkenler; şap, alçı panel, asma tavan ve sıva işleri tamamlandıktan sonra çekilmeli ve önceden belirlenmiş renk kodlamasına uyulmalıdır.
11. Tesisatta buat kullanılmayacaksa, anahtar ve priz kasalarının içinde yapılacak buatlamada yanmaz klemensler kullanılmalıdır.
12. Priz ve anahtar bağlantı terminalleri dağıtım klemensi olarak kesinlikle kullanılmamalıdır.
13. Kablolar kesinlikle yekpare olarak çekilmeli, kabloda herhangi bir ek olmamalıdır.
14. Çekilen kabloların lamba ve kasa uçları en az 15 cm kalacak şekilde kesilmeli, kesitlere uygun yüksüklerle yüksüklenmeli ve yanmaz klemenslere bağlanmalıdır.
15. Kablolar pano içlerinde de form payı vermeye müsait ölçülerde kesilmeli, yüksüklenmeli ve klemens numarasına uygun kablo kodlayıcıları ile kodlanmalıdır.
16. Anahtar, priz üst elemanları ve armatürler son kat boyadan sonra takılmalıdır.
17. Son kat boyadan önce bütün testler tamamlanmış ve gerekli tutanaklar düzenlenmiş olmalıdır.
18. Panolardaki bağlantılar projesindeki tek hat şemalarına uygun şekilde yapılmalıdır.
19. Panolardaki şalt malzemeler ve bağımsız bölüm isimleri yanmaz ve silinmez etiketlerle projelerine uygun olarak etkilenmelidir.
20. Panoların tek hat ve kumanda şemalarının bir kopyası naylon kılıf içinde panolardaki proje cebinde muhafaza edilmelidir.
21. Banyo küveti ya da duş küveti bulunan bölümlerde koruma bölgesinde (yerden 2,25 m yükseklikte ve küvet ya da duş teknesi kenarlarından 60 cm uzaklıktaki bölüm) sıva altından veya duvar örtülerinin arkasından kesinlikle iletken geçirilmemelidir.
22. Birden fazla anahtar ve prizin yanyana olduğu hallerde grup çerçeveli anahtar ve prizler kullanılmalıdır.
23. Telefon prizleri müstakil olmalı, elektrik priz veya anahtarları ile aynı grup içerisinde olmamalıdır.
24. Akkor flamanlı, halojen vb. ampüllü yüksek ısı yayan armatürlerin ve cihazların iç bağlantılarında ısıya dayanıklı silikon kablolar ve yanmaz klemensler kullanılmalıdır.
25. Topraklama direnci 1 ohm’den veya şartname verilerinden küçük olacak şekilde topraklama sistemi tesis edilmelidir.
26. Topraklama çukurlarına kömür tozu veya kaya tuzu konmalıdır.
27. Topraklama megeri ile gerekli ölçümler yapılıp, tutanaklar düzenlenmelidir.
28. Tüm malzeme ve techizat ilgili standartlara uygun olmalıdır.
29. Temel altında kablo girişleri için bırakılacak Polietilen ve PVC borular projelerdeki ölçülerinde titizlikle uygulanmalıdır.
30. Borular içerisinde galvanizli (paslanmaz) çelik tel bırakılmalı ve boruların tıkanmaması için boru ağızları kör tapalarla kapatılmalıdır.
31. Boru ek yerleri sızdırmazlık sağlayacak şekilde contalanmalı veya yapıştırılmalıdır.
32. Bırakılan PVC boruların içerisinden, daha sonra polietilen borular geçirilmelidir.
33. İki boru arasındaki boşluk, sızdırmayacak şekilde conta veya benzeri malzeme ile doldurulmalıdır.

Hazırlayan: Cem KAFADAR İnşaat Mühendisi (ITU-1987)

Kazı ve toprak işlerinde dikkat edilmesi gerekenler

Kazı ve toprak işlerinde dikkat edilmesi gerekenler

1. Kazı işlerine başlamadan önce tesis sahasının teknik şartnamede belirtilen aralıklarla Doğal Zemin Plankotesi hazırlanıp idare veya işverenin onayı alınmalıdır. Teknik şartnamede herhangi bir aralık belirtilmemişse 20’şer m’lik aralıklar yeterlidir.
2. Şartnamedeki kazı pozları dikkate alınarak, bitkisel toprak sıyırma, seviye düşürme gibi farklı ödeme kalemleri bulunan kazılar var ise veya proje gereği tesis sahası kısım kısım farklı kotlarda seviye düşürmeye tabi tutulacaksa, seviye düşürme plankoteleri hazırlanmalıdır.
3. Kazı yapılan alanda kayaya rastlandığında, kaya başlangıç kotlarıyla kayalık alanın sınırlarını koordinatlarıyla gösteren kaya başlangıç kotları plankotesi hazırlanmalıdır.
4. Plankotelerde tesis sınırları memleket yerel koordinatlarıyla gösterilmelidir.
5. Tüm plankotelerde memleket yerel koordinat sistemine veya tesis özel koordinat sistemine göre yatay ve düşey akslar işlenmeli, akslar üzerinde kotları da belirten röper noktaları tesis edilmelidir.
6. Aralıklar tüm plankotelerde yatay ve düşey akslara paralel olarak aynı uzaklıklarda alınmalıdır.
7. Plankoteler hazırlanırken, kazı sahasının içinde mevcut bulunan altyapı tesislerinin (boru, elektrik, telefon vb.) olup olmadığı araştırılmalı, bu tür hatlar var ise plankotelere doğrultu, kot, koordinat ve boyut olarak işlenmelidir.
8. Bu tesislerle ilgili kurumlara işe başlamadan önce haber verilmeli ve gerekli ise altyapı deplasmanları en kısa zamanda gerçekleştirilmelidir.
9. Akaryakıt fiyat artışlarında (sözleşmede fiyat farkı ödeniyorsa) ve yıl sonlarında o ana kadar yapılan kazılar için kazı cinslerine göre idare ile tespit tutanağı düzenlenmelidir.
10. Her tür kazı için projeler, teknik şartnameler ve zemin raporları dikkatlice incelenerek kazı planları hazırlanmalıdır.
11. Kazının başlayacağı ve tamamlanacağı kotlardaki kazı sınırları koordinatlarıyla birlikte belirlenmelidir.
12. Kazının tamamlanacağı kotta, temel çalışmalarının yürütülebilmesi için, temel kenarı ile kazı kenarı arasında çalışma mesafesi bırakılıp bırakılmayacağı belirlenmelidir.
13. Yeraltısuyu bulunan veya kendini taşıyamayan zeminlerde bırakılacak çalışma mesafesi için aşağıdaki kriterler gözden geçirilmelidir.
• Temel kalıbı desteklerinin monte edilebileceği mesafe incelenmelidir.
• Donatı paftaları incelenerek temel donatıları içinde U şeklinde büyük firkete demirleri varsa, bunların yerleştirilmesi sırasında, kazı şevlerinin engel teşkil etmeyecek mesafede olmasına dikkat edilmelidir.
• Yeraltı suyu bulunduğu takdirde temel kenarında su tahliye kanalı için bırakılacak mesafe incelenmelidir.
14. Yukarıdaki kriterler herhangi bir ek mesafe gerektirmiyorsa, temel ile kazı kenarında bırakılacak çalışma payı minumum 60 cm alınmalıdır.
15. Sağlam ve kaya zeminlerde yukarıdaki kriterler söz konusu olmaz ise, yapılacak sandık kazılarda kazı kenarları kalıp gibi kullanılarak temel betonu dökülebillir. Bu durumda kalıptan yapılacak tasarruf ile beton dökümünden oluşacak ilave zayiat maliyet açısından mukayese edilmelidir.
16. Tabandaki kazı sınırları belirlendikten sonra, zeminin cinsine ve geoteknik rapor verilerine göre kazı şevi tespit edilerek, kazı başlangıç kotundaki sınırlar belirlenmelidir.
17. Kazı tabanı kademeli ise, kazı planında her kademenin kotu ayrı ayrı belirtilmelidir. Bu kot tesbit edilirken grobeton kalınlığı, zeminde iyileştirme dolgusunun olup olmayacağı gibi kriterler incelenmelidir.
18. Kazı tabanında yeraltı suyu çıkma ihtimali varsa, bu suyun tahliyesi için çevre kanalları ile daha düşük bir kotta toplama çukuru kazı planına işlenmelidir.
19. Kazı mahaline kamyon girecekse kamyon iniş rampası kazı planı üzerinde gösterilmelidir.
20. Derin ve iniş rampası bulunmayan bir kazı yapılıyorsa, çalışan personelin kazı mahaline inebilmesi için yapılacak geçici merdiven kazı planına işlenmelidir.
21. Plan çizimlerindeki tüm veriler işlendikten sonra planın çeşitli kısımlarından en ve boykesitler, kademeli olarak yapılacak kazılardan ise her kademeyi gösteren kesitler alınmalıdır.
22. Plankote ve kazı planlarının tamamlanmasından sonra, Kazı Yöntem Raporu hazırlanmalıdır.
23. Kazı Yöntem Raporunda yapılacak kazının niteliği (ünite, bitkisel toprak sıyırma, seviye düşürme, boru hattı vb.), kazıda geçici iksa olup olmayacağı (ahşap, çelik, palplanş vb.), temel işlerinden önce herhangi bir altyapı imalatı olup olmayacağı hakkında bilgi verilmelidir.
24. Kazı Yöntem Raporunda kazıda kullanılacak kazıcı, yükleyici, kırıcı gibi ekipmanlar ile kamyonlar belirtilmelidir.
25. Kazıda kullanılacak ekipman sayısı kazının cinsine, süreye ve şartlara göre belirlenmelidir.
26. Kazıda kullanılacak kamyon sayısı ekipmanların boş kalmasını önleyecek yeterlilikte olmalıdır.
27. Saha içinde kamyonların çalışması amacıyla, inşaatın diğer aktivitelerini etkilemeyecek bölgelerde geçici servis yolları temin edilmelidir.
28. Ekipman operatörleri ile kamyon şoförlerinin sertifika ve ehliyetleri kontrol edilmelidir.
29. Kazı sahasından şehir trafiğine bağlanılan noktada trafik işaret levhaları ile sarı ışıklı bir ikaz levhası bulunmalıdır.
30. Derin kazılarda şev yüzeyleri kafes tel çelik hasır veya şatkretle korunmalıdır.
31. Kazı Yöntem Raporunda, kazı sahasında mevcut altyapı tesisleri var ise bunların nasıl korunacağı belirtilmelidir.
32. Kazı Yöntem raporunda, kazıdan çıkacak bitkisel toprağın, vasıfsız toprağın, geri dolguya elverişli toprağın veya kaya gibi malzemenin saha içinde veya dışında nerelere taşınıp depolanacağı belirtilmelidir.
33. Saha içindeki depo alanları inşaatın çeşitli safhalarını etkilemeyecek bir yerde seçilmelidir.
34. Saha dışındaki taşımalar için idare veya uzman ekip sözleşmelerinde mesafeye bağlı bir ödeme kalemi mevcut ise döküm sahalarının şantiyeye uzaklıkları tutanakla tesbit edilmelidir.
35. Kazı esnasında oluşabilecek yeraltı suları kazı sahasından uzaklaştırılmalıdır. Bu amaçla temeller için bırakılan çalışma mesafesinin dışında suların toplanıp akabileceği 30-50 cm genişliğinde, 10-30 cm kalınlığında kanallar kazılmalıdır. Yumuşak bir zeminde çalışılıyorsa kanalların içi kaba mıcırla doldurulmalıdır.
36. Yeraltı suyu, kazı sahasının içinde en düşük noktada kazılan bir çukur içine yerleştirilen ve çevresine delikler açılmış bir varilde toplanmalı ve buradan varillin içine yerleştirilen otomatik seviye şamandıralı bir dalgıç pompayla tahliye edilmelidir.
37. Pompa seçiminde gelen suyun debisi, suyun tahliye edileceği yere olan yatay ve düşey mesafeler dikkate alınmalıdır.
38. Derin kazılarda pompanın çalışması ve durması sırasındaki darbe etkisine dayanabilmesi amacıyla pompa çıkışına esnek hortum yerine çelik boru takılmalıdır.
39. Yeraltı suyunu tahliye edecek boru sistemi saha içindeki araç trafiğinin olduğu bölgelerde toprağa gömülerek korunmalıdır.
40. Pompanın varilin içine indirilmesi ve çıkarılması esnasında elektrik kablolarından tutulmasını engellemek amacıyla bir kaldırma sistemi yapılmalıdır.
41. Kazıdan çıkan bitkisel toprak önceden kararlaştırılmış bölge ya da bölgelere depo edilmelidir. Bu toprak sonradan peyzaj işleri için kullanılabilir. Bitkisel toprağın hayatiyetini koruması için yüksek yığınlar halinde stoklanmamalıdır. Ağırlık altında kalan kısım bitkisel toprak özelliğini kaybedebilir.
42. Kazı malzemesinin dolguda kullanılması durumunda dolgu yapılacak yerin bitkisel toprağı ile varsa çürük zemini alınmalıdır.
43. Her iş makinası kendi fonksiyonunda çalıştırılmalı ve günlük üretimleri saat bazında kontrol altında tutulmalıdır.
44. Hafriyat ve dolgu ödemeleri şevlere göre değil düşey düzlemlere göre yapılıyorsa emniyetli olan en dik şev tercih edilmelidir.
45. Gereğinden fazla sıkıştırmanın dolguya zarar vereceği unutulmamalıdır.
46. Dolgu malzemesi şartnamede gösterilen orandan fazla kil ve organik madde içermemelidir.
47. Dolgu altındaki boru işleri ile sanat yapıları dolgu öncesinde tamamlanmış olmalıdır.
48. Dolgu malzemesinin rutubet değeri belli sınırlar içinde olmalıdır.
49. Dolgu malzemesinin içinde 15cm’den büyük taş-kaya parçaları bulunmamalıdır.
50. Dolgu sahasının tabanı, istenen kotta ve şartnameye uygun zemin olmalıdır.
51. Herhangi bir dolgu işlemine başlamadan önce gerçeğe yakın bir metraj çıkarılmalı ve hacme göre yaklaşık kamyon sefer sayısı hesaplanmalıdır. Bu hesap yapılırken kabarma katsayısı da gözönünde tutulmalıdır.

Hazırlayan: Cem KAFADAR İnşaat Mühendisi (ITU-1987)

Betonarme demir işlerinde dikkat edilmesi gerekenler

Betonarme demir işlerinde dikkat edilmesi gerekenler

1. Beton dökülecek bölümde mevcut filizler var ise bunlar kir, pas ve yağ gibi yabancı maddelerden arındırılmalıdır.
2. Donatı montajının projelere uygunluğu çap, adet, aralık ve bindirme boyları yönünden incelenmelidir.
3. Enine ve boyuna donatıların bağ telleriyle bağlanması sağlanmalı, beton dökümü sırasında donatının kalıp içinde yer değiştirmesini önlemek amacıyla plastik veya beton pas payları kullanılmalıdır.
4. Demir kesme ve bükme işleri ile ilgili ekipmanların kapasiteleri ilgili mühendis ve formen tarafından iyi bilinmelidir. Kesme makinasının kaçlık ve kaç adet demiri aynı zamanda kesebileceği bilinmeli, daha fazla sayıda demiri aynı anda kesmeye çalışılmamalıdır.
5. Aynı proje paftalarının demirleri belli yerlerde stok edilmelidir. Her demir grubunun üzerine o grubu tanımlayan plakalar konmalıdır.
6. Demir kesmede zayiatın minumum olacağı bir yöntem izlenmelidir.
7. Her türlü demir, stok sahasında yağmur sırasında çamur olmayacak bir yüzeyde ahşap takozlar üzerinde istif edilmelidir.
8. Demir imalatında zayiat %2’yi aşmamalıdır. Kalan parçalar ankraj imalinde kullanılabileceği gibi, kalıpların zemine tespitinde kot kazığı, beton yollarda dilatasyon çubuğu olarak kullanılabilirler.
9. Rutubetli iklime sahip olan yerlerde stok edilmiş demirlerin kısa zamanda paslanma tehlikesi vardır. Stok miktarının yüksek tutulması zorunluluğu varsa demirlerin üzeri branda ile örtülmelidir.
10. Döşeme betonu dökülmeden önce döşemeye dökülen bağ telleri temizlenmelidir.
11. Demir montajı sırasında ve sonunda kalıplar yağlanmamalıdır. Üzerine yağ bulaşmış demirler iyice temizlenmeden kullanılmamalıdır.
12. Demirler yerleştirilmeden önce kalıp ölçüleri kontrol edilmeli, demir araları ve yerleri kalıplar üzerinde işaretlenmelidir.
13. Demir bağlamada kullanılan bağ tellerinin kalıp yüzeylerine değmemesine dikkat edilmelidir.
14. İnce demirler ile döşenmiş yerlerde demirlere basıp yürünmemeli, yürümek için araya ahşap sehpalar konmalıdır.
15. Betonarme demiri projede gösterildiği şekilde bükülmeli ve bükme işi demirler ısıtılmadan yapılmalıdır.
16. Etriyeler, kendi çaplarının en az iki katı kalınlıkta bir çubuk etrafına sarılarak bükülmelidir. Diğer betonarme demirleri kendi çaplarının en az 2.5 katı kalınlık etrafında kıvrılmalıdır.
17. Betonarme demirlerinin aralıkları her iki yönde de 30 cm’den fazla olduğu zaman demir çubuklar birbirlerini kestiği her noktada bağlanmalıdırlar. Aralık 30 cm’den az olduğu takdirde bağlama bir atlıyarak yapılabilir.
18. Projedekinden başka çapta demir kullanılması gerektiğinde yeni konulacak demirlerin bir kesitteki toplam alanı projede bu kesitte gösterilen demir alanından az olmamalıdır.
19. Çekme donatılarında mümkün olduğu kadar ek yapılmamalıdır.
20. Ekler şaşırtmalı ve mümkün olduğu kadar az etki alan noktalarda düzenlenmelidir.
21. Aynı kesitte yapılacak birden fazla donatı ekleri mümkün olduğu kadar az etki alan noktalarda düzenlenmelidir.
22. Hasır çeliklerin birbirine eklenmeleri, moment alan yönde iki hasırın birbiri üzerine en az üç göz aralığı, moment almayan yönde ise iki hasırın birbiri üzerine bir göz aralığı bindirilerek yapılmalıdır.

Hazırlayan: Cem KAFADAR, İnşaat Mühendisi (ITU-1987)

Tesisat borularında yapılması gereken denemeler

Tesisat borularında yapılması gereken denemeler

1. Genellikle basınç testleri, cihazlar bağlanmadan sadece boru donanımına uygulanmalı, hiçbir şekilde boru donanımı, cihazlar veya armatürler, şartnamelerin veya ilgili standartların tayin ettiği veya belirttiği dayanma sınırlarının üzerinde bir basınca maruz kalmamalıdır.
2. Testlerde ortaya çıkacak bütün hatalar tamir edilmeli veya parçalar değiştirilmelidir.
3. Denemeler her tesisat için o tesisatın deneme bahsinde belirtilmiş olan süreden kısa yapılmamalıdır.
Temiz su tesisatı
4. Boru donanımının montajı tamamlandıktan sonra, armatürler ve basınç düşürücüler monte edilmeden evvel, sistem basınçlı suyla kuvvetlice akıtılarak temizlenmeli, sonra aksi bir yerde belirtilmemişse, çalışma basıncının 1.5 katı basınçlı su ile bir saat denenmelidir.
5. Denemeler tamamlandıktan sonra cihazlar ve armatürler takılmalı, sistem pislik, kir ve kalıntılardan tamamen temizlenmelidir.
Suyla yangın söndürme tesisatı
6. Deneme yapılmadan önce boru sistemi basınçlı su ile iyice temizlenmelidir.
Islak sistem
7. Boru montajının tamamlanmasından sonra sistemi en az 14 atü su ile 2 saat veya sistem basıncından 3.5 atü fazla basınçlı suyla 2 saat denenmelidir. Su denemesi yapılmayacak mevsimde ise sistem en az 3 atü basınçlı hava ile 24 saat bekletilerek denenmelidir.
Kuru sistem
8. Boru montajının tamamlanmasından sonra sistem 3 atü basınçlı hava ile doldurulup 24 saat bekletilmelidir. 24 saatte 0.1 atü basınç düşümünden sonra basınç kaybı var ise, kaçağın giderilmesi ile aynı deneme tekrarlanmalıdır.
Pis su tesisatı
9. Pis su borularının döşenmesinden ve sıhhı tesisat cihazlarının montajından önce, tesisat basınçlı suyla temizlenmeli, bütün açık uçlar kapatılmalı ve sistem çatı seviyesine kadar su ile doldurulup 30 dakika su denemesine tabi tutulmalıdır. 10 cm’ den fazla seviye düşüşüne izin verilmemeli, görülen bütün hatalar ve sızıntılar giderilmelidir.
10. Yüksek binalarda deneme birbirinden ayrı olmak şartıyla her üç kat için tekrar edilmelidir. (Örnek 1.2.3 katlar sonra 2.3.4 katlar gibi )
11. Bütün sıhhi tesisat cihazlarının montajı tamamlandıktan sonra sistem 260 mmSS basınçlı hava ile en az 15 dakika sızdırmazlık denemesine veya duman testine tabi tutulmalıdır.
Sıcak su, buhar ve kızgın su tesisatı
12. Boru döşenmesinden sonra, cihaz bağlantıları ve tecrit yapılmadan önce, boru uçları kör tapa ile kapatılmalı, aksi herhangi bir yerde belirtilmemiş ise işletme basıncının 1.5 katına 24 saat müddetle (buhar için minimum 4 atü) su denemesine tabi tutulmalıdır. Herhangi bir kusur görülürse düzeltilmeli ve deneme tekrarlanmalıdır.
Basınçlı hava ve vakum tesisatı
13. Vakum boruları hava denemesine tabi tutulmalıdır. Basınç 6 atü de sabit tutulmalı, 24 saat içinde basınç düşmesi olmamalıdır.
14. Denemede bütün birleşme yerleri ve kaçak yapabilecek kısımlar sabunlu suyla kontrol edilmeli, görülen hatalı boru, eklenti parçası veya bağlantı yeri sökülmeli ve yenileri ile değiştirilmelidir.
15. Basınçlı hava tesisatında deneme basıncı işletme basıncının 1,5 katı olarak uygulanmalıdır.

Hazırlayan:
Cem KAFADAR
İnşaat Mühendisi (ITU-1987)

Kariyer Fırsatları İçin

E-Bültenimize Abone Olun

E-posta adresiniz kaydedilmiştir